Jeśli zamierzamy kupić komputer stacjonarny, nie musimy decydować się na jeden z gotowych zestawów. Możemy wybrać podzespoły dopasowane idealnie do naszych potrzeb i do naszego budżetu, a potem samodzielnie złożyć pecet. Z poradnikiem my poradzimy sobie z tym bez trudu.
Decydując się na samodzielne składanie komputera, sporo zaoszczędzimy. Kupując podzespoły online, możemy łatwo porównywać ceny i szukać promocji. Dodatkową zaletą takiego rozwiązania jest to, że jeśli później zechcemy zmodyfikować komputer, nie stracimy gwarancji, otwierając obudowę, jak ma to miejsce w wypadku gotowych zestawów. Każdy zakupiony przez nas element ma własną gwarancję producenta.
Proces składania jest dość prosty i właściwie każdy powinien dać radę samemu złożyć wymarzoną maszynę. Producenci dołączają do poszczególnych elementów dość szczegółowe instrukcje, które nie powinny sprawić nikomu problemu. Tak więc zaoszczędzimy pieniądze, dopasujemy podzespoły do naszych potrzeb, będziemy mogli korzystać z gwarancji na każdy komponent z osobna i będziemy mieli satysfakcję, że sami zbudowaliśmy komputer. Z tego poradnika dowiemy się, jak krok po kroku dobrać podzespoły i jak je zmontować.
Montaż niekoniecznie na własną rękę
Montaż komputera jest prosty. Jeśli jednak w kwestiach technicznych czujemy się wyjątkowo niepewnie, możemy skorzystać z pomocy specjalistów. Jeżeli wszystkie podzespoły kupimy w jednym sklepie internetowym, zwykle możemy zdecydować się na dodatkową opcję montażu zestawu - odpłatną lub darmową (w zależności od sklepu). Nawet gdy za tę usługę będziemy musieli dopłacić, i tak samodzielnie skompletowany zestaw będzie tańszy i lepiej dopasowany do naszych potrzeb niż gotowy komputer.
Wybieramy podzespoły - na co zwrócić uwagę
Odpowiedni, przemyślany dobór podzespołów to najważniejszy, kluczowy etap samodzielnego składania komputera. Musimy tak je skompletować, aby nie tylko spełniały nasze wymagania, ale też by do siebie pasowały.
- Budżet Zaczynamy od ustalenia, ile pieniędzy możemy przeznaczyć na zakup komputera.
- Zastosowanie Określamy, do czego głównie będzie wykorzystywany komputer - do pracy biurowej, do przeglądania internetu, grania czy do obróbki grafiki lub wideo.
- Procesor Wydajność komputera zależy przede wszystkim od procesora, czyli jednostki obliczeniowej. Możemy zdecydować się na urządzenie jednej z dwóch firm - AMD lub Intel . A ta decyzja wpłynie z kolei na wybór płyty głównej - różne procesory pracują na różnych gniazdach. A jeśli planujemy podkręcanie procesora, musimy wybrać model z odblokowanym mnożnikiem. Szczegółowych informacji trzeba szukać w opisie wybranego procesora.
- Układ chłodzenia Jeśli wybieramy odblokowany procesor, w zestawie nie znajdziemy żadnego chłodzenia, musimy je dodatkowo zakupić. Wybór jest ogromny. Wydajne układy pasywne doskonale sprawdzą się, gdy oczekujemy ciszy. Natomiast jeśli zamierzamy podkręcać procesor do granic jego możliwości, musimy wybrać chłodzenie, które umożliwi nam taką operację. Nie zapomnijmy również o zakupie pasty termoprzewodzącej, jeśli układ chłodzenia nie ma jej w zestawie. Nigdy nie montujmy układu chłodzenia bez zastosowania pasty!
- Płyta główna Najważniejsze przy jej wyborze powinno być dla nas to, aby pasowała do procesora. Na przykład typ gniazda procesora Intel i5 7700K to Socket 1151 - musimy do niego szukać płyty z takim gniazdem. Następnie musimy zwrócić uwagę na liczbę gniazd na płycie, liczbę portów USB, wyjścia na monitory. Ważny jest też chipset, na przykład płyty Z170 nie obsłużą procesorów nowszych niż i7 6700K, płyty Z270 procesorów i7 7700K, a Z370 układu i7 8700K.
- Pamięć RAM RAM to pamięć operacyjna komputera. Jeśli chcemy komfortowo korzystać z peceta z systemem Windows 10, najlepiej zdecydować się na przynajmniej 8 GB pamięci. Zwróćmy również uwagę na jej oznaczenia. Musimy szukać takich kości, które będą kompatybilne z naszą płytą główną. Jeśli wybrana płyta obsługuje kości typu DDR4 2400 MHz , nie ma sensu kupować znacznie droższych kości typu DDR4 3200 MHz, gdyż w najgorszym przypadku nie zadziałają, a w najlepszym ich działanie zostanie po prostu spowolnione.
- Karta graficzna Obecnie zakup karty graficznej to opcjonalny wybór, ponieważ procesory mają wbudowane układy graficzne, które radzą sobie z odtwarzaniem filmów w wysokiej rozdzielczości i starszymi grami. Jeśli jednak chcemy grać w najnowsze tytuły czy też wykorzystać komputer do obróbki grafiki, musimy kupić kartę. Trzeba tylko sprawdzić, czy wybrany model jest kompatybilny z płytą główną.
- Dyski Jeśli oszczędność ma dla nas większe znaczenie niż wydajność, możemy wykorzystać dyski ze starego komputera. Ale jeżeli zależy nam na komfortowej pracy, najlepiej kupić szybki dysk SSD, na którym będzie zainstalowany system, i drugi dysk twardy, który będzie magazynem danych. SSD powinien mieć przynajmniej 120 GB pojemności. Jeśli płyta główna wspiera dyski M.2 Socket , możemy zdecydować się na taki dysk, nie będziemy musieli wtedy martwić się dodatkowymi przewodami.
- Zasilacz Zasilacz wybieramy na końcu - musimy wiedzieć, jaki pobór mocy będzie miał nasz zestaw. Możemy to określić, korzystając ze specjalnych kalkulatorów podajemy dane i klikamy na Calculate. Kupujemy zasilacz, który ma stałą moc o 10-20 procent wyższą niż ta, której potrzebujemy. W przypadku większości użytkowników zasilacz o mocy 500 W na głównej linii będzie wystarczający. Jeśli jednak kupimy mocny procesor i podkręcimy go oraz dwie mocne karty graficzne i je również podkręcimy, może okazać się, że nawet 800 W to za mało.
- Obudowa Po wybraniu wszystkich podzespołów możemy poszukać obudowy. Najważniejsze w jej przypadku to sprawdzić wszystkie wymiary - czy będzie pasowała do naszej płyty głównej, czy będzie odpowiednio szeroka, by pomieścić nasz układ chłodzenia, czy będzie odpowiednio długa, aby zmieścić kartę graficzną. Dodatkowo możemy wybrać obudowę, która ułatwia zarządzanie przewodami i ma miejsce na zasilacz na dole, co jest istotne w przypadku ciężkich jednostek. Ważne są również łatwo dostępne gniazda i porty z przodu - im jest ich więcej, tym rzadziej będziemy musieli sięgać na tył obudowy.
- Pozostałe ważne elementy Dość drogim i ważnym elementem jest monitor, bez niego nie będziemy mogli cieszyć się nowym komputerem. Jeśli planujemy dużo pracować z tabelami, grafiką, tekstami, warto zdecydować się nawet na dwa monitory. Nie zapomnijmy również o klawiaturze, myszy, podkładce. Ważny jest też zakup systemu operacyjnego, chyba że zdecydujemy się na Linuxa - wtedy nie będziemy potrzebować żadnych licencji.
Ile zaoszczędzimy
Samodzielne składanie komputera jest tańsze niż kupno gotowego zestawu. Poza tym dokładnie wiemy, jakie elementy kupujemy, zawsze też możemy zmodyfikować sprzęt. W wypadku gotowych komputerów może się zdarzyć, że nie wiemy, jakie podzespoły zawierają, a otworzenie obudowy skutkuje w większości przypadków utratą gwarancji.
Przykładowy składany samodzielnie zestaw jest tańszy o prawie 27 procent. W wypadku najnowszych zestawów z dyskami SSD różnica w cenie może być jeszcze większa i sięgać nawet 35 procent. Bardzo ważne jest, aby dokładnie przemyśleć, czego potrzebujemy, i wyszukać najtańsze oferty. Dużo elementów gotowego zestawu jest nieznanych (nie opisano ich w specyfikacji), co uniemożliwia ocenę tego, co znajduje się w środku.
Polecane zestawy na każdą okazję
Jeśli rozważamy samodzielne składanie komputera i zastanawiamy się nad wyborem podzespołów, warto odwiedzić serwis PCLab.pl, gdzie znajdziemy duży wybór propozycji zestawów do skompletowania i złożenia. Są to odpowiednio dobrane zestawienia, w których wszystko ze sobą współgra. A poniżej przedstawiono trzy przykładowe konfiguracje - od najtańszej, która sprawdzi się w podstawowych zastosowaniach, przez droższą - dla graczy, po najbardziej kosztowną i wszechstronną.
Praca biurowa i internet
Jest to bardzo popularna konfiguracja, która wymaga najmniejszego budżetu. Komputer będzie pracował płynnie, a korzystanie z podstawowych programów, takich jak pakiet Office, nie będzie stanowić problemu. Zestaw pozwala też wygodnie korzystać z internetu czy oglądać filmy w wysokiej jakości. Nie powinno być również problemu z grami, które są od kilku lat na rynku. Rozgrywka może nie być płynna, a zatem dla graczy nie będzie to komfortowe rozwiązanie, ale dla wielu użytkowników powinno okazać się w zupełności wystarczające.
| Procesor | Intel Pentium G4400 |
| Płyta główna | MSI H110M PRO-D |
| Pamięć | GoodRam DDR4 8GB CL 15 |
| Dysk HDD | Seagate Barracuda 7200.14 1TB |
| Zasilacz | SilentiumPC Elementum E1 350W |
| Obudowa | Zalman T4 |
Gry i rozrywka
W tym zestawie znajdziemy nowy procesor Intela i dość wydajną kartę graficzną. Jeśli chcielibyśmy jeszcze lepszej wydajności w grach, musielibyśmy dopłacić do jeszcze lepszej karty. Jednak wybrana do tego zestawu karta osiąga 50-60 fps w grze Wiedźmin 3 na wysokich ustawieniach, co zdecydowanie wystarcza do płynnej rozgrywki i to w grze typu AAA. W zestawie nie ma odblokowanego procesora, więc nie musimy kupować zestawu chłodzenia, standardowy układ wystarczy do odprowadzania ciepła z układu CPU.
| Procesor | Intel Core i5-7500 |
| Płyta główna | MSI B250M PRO-VDH |
| Pamięć | GoodRam DDR4 8GB CL 15 |
| Karta grafiki | ZOTAC GTX 1060 3GB |
| Dysk HDD | Seagate Barracuda 7200.14 1TB |
| Zasilacz | OCZ Fire Power CoreXStream Series 500W |
| Obudowa | SilentiumPC Gladius M20 Pure Black |
Wszechstronny zestaw marzeń
To zestaw marzeń - najdroższy w zestawieniu, złożony z najnowszych i najbardziej wydajnych komponentów. Pozwoli na granie we wszystkie gry na najwyższych ustawieniach, doskonale sprawdzi się również przy renderowaniu filmów.
| Procesor | Intel Core i7 8700K |
| Chłodzenie | SilentiumPC Fortis 3 HE1425v2 |
| Płyta główna | MSI Z370-A PRO |
| Pamięć | GoodRam DDR4 16GB CL 15 |
| Karta grafiki | MSI GeForce GTX 1080 AERO 8GB |
| Dysk SSD | Samsung Dysk SSD 128GB |
| Dysk HDD | Seagate Barracuda 7200.14 1TB |
| Zasilacz | COOLERMASTER G750M 750W |
| Obudowa | Zalman Z3 Plus |
Ale gdybyśmy mieli jeszcze większy budżet, moglibyśmy zastąpić dyski większymi i wydajniejszymi... Uwaga! Cena wzrosłaby wtedy znacząco.
Składamy komputer
Co będzie potrzebne
Do składania komputera wystarczy tylko śrubokręt i komplet podzespołów. Nie musimy mieć specjalnych narzędzi. Zanim zaczniemy, wypakujmy wszystkie elementy z pudełek i upewnijmy się, że nie ma na nich żadnych wad fizycznych, takich jak ułamane, wykrzywione elementy. Najważniejsze miejsce to gniazdo na procesor na płycie głównej. Jeżeli po zdjęciu osłony zauważymy, że piny są wykrzywione, nie próbujmy umieszczać w gnieździe procesora. Zróbmy zdjęcie i zgłośmy reklamację.
Wyładowania elektrostatyczne
Zanim zaczniemy, warto poznać kilka zasad, jakie obowiązują podczas obchodzenia się z elektroniką. Nie możemy pozwolić, aby doszło do wyładowania elektrostatycznego, które może uszkodzić sprzęt, dlatego najlepiej nie zakładać elektryzujących się ubrań i zadbać o uziemienie podczas wyjmowania podzespołów z pudełek i w czasie samego montażu. Wystarczy dotknąć czegoś metalowego, na przykład obudowy komputera. Najczęściej nic złego się nie dzieje, ale nie warto ryzykować uszkodzenia ważnych dla nas podzespołów.
1. Zacznijmy od płyty głównej i montażu procesora. Połóżmy płytę na płaskiej powierzchni i odblokujmy gniazdo procesora - wystarczy nacisnąć dźwignię znajdującą się z boku gniazda. Montaż procesora Intel jest bardzo prosty. Umieszczamy chip ze strzałką w dolnym lewym rogu i zabezpieczamy dźwignią.
Możemy napotkać opór - jeśli jesteśmy pewni ułożenia procesora, zdecydowanie zaciśnijmy zabezpieczenie do końca.
2. Teraz możemy zająć się montażem pamięci RAM. W przypadku modułów DDR3 i DDR4 montaż wygląda tak samo. Pamięci da się zainstalować tylko w jeden właściwy sposób. Musimy docisnąć moduły, aż boczne zabezpieczenie się zablokuje i usłyszymy charakterystyczny dźwięk.
Jeśli montujemy więcej niż jedną kość pamięci, sprawdźmy w instrukcji, w których slotach trzeba umieścić moduły, aby zadziałały.
3. Montaż zaawansowanego układu chłodzenia, choć zależy od stopnia jego skomplikowania, nie jest zbyt trudny. Wystarczy postępować zgodnie z instrukcją i odpowiednio przykręcić elementy stelaża utrzymującego układ w całości. Jeśli spód radiatora ma nierówną powierzchnię, możemy ją wyrównać, korzystając z pasty termoprzewodzącej.
4. Zanim zamontujemy chłodzenie na stałe, musimy na procesor nałożyć warstwę pasty termoprzewodzącej , która znacznie poprawi jakość chłodzenia. Najprościej jest nałożyć niewielką ilość na środek układu i małym plastikowym elementem, na przykład starą kartą SIM, rozprowadzić równomiernie pastę. Pamiętajmy, że będzie dociśnięta radiatorem, więc nie nakładajmy jej zbyt dużo, aby nie wyszła bokiem.
5. Następnie montujemy układ chłodzenia na stałe. Zaawansowane konstrukcje przykręcamy, a standardowe układy chłodzenia, oferowane w zestawie z procesorami Intel, montuje się znacznie prościej. Wystarczy trafić w specjalne otwory, wepchnąć bolce i przekręcić w celu zablokowania, a następnie podpiąć kabel wentylatora w odpowiednie miejsce na płycie głównej - przeważnie oznaczone jest ono jako CPU_FAN.
6. Teraz możemy zająć się obudową komputera. Odkręcamy boki (w lepszych obudowach wystarczy odkręcić tylko jeden z nich), umieszczamy ją na płaskiej powierzchni i kładziemy bokiem. Zestaw wszystkich śrubek i podkładek do montażu powinien być w komplecie z obudową.
Układamy płytę główną i przykręcamy dość solidnie we wszystkich dostępnych miejscach. W tym samym czasie wymieniamy również tylną osłonę obudowy na kompatybilną z naszym zestawem , powinna być w pudełku z płytą główną.
7. Następnym krokiem jest montaż dysków w obudowie. Warto je przymocować na stałe, gdyż podczas przenoszenia mogą uszkodzić inne podzespoły. Instalacja dysków sprowadza się do przykręcenia nośników z każdej strony.
8. Teraz możemy przystąpić do montażu zasilacza. W zwykłej obudowie będziemy musieli się trochę namęczyć, aby odpowiednio go przykręcić u góry obudowy, dlatego znacznie lepsze są konstrukcje z miejscem na zasilacz u podstawy.
9. Teraz możemy zabrać się za podpinanie wszystkich przewodów zasilania i z danymi oraz od razu odpowiednio je układać, aby zajmowały jak najmniej miejsca. Jeśli nasz zasilacz ma modułowe okablowanie , jest to znacznie prostsze, gdyż wpinamy tylko kable, które wykorzystamy.
Największy przewód ATX 20+4 pin wpinamy do głównego wejścia na płycie głównej.
Kabel do zasilania procesora to 4+4 pin, a do kart graficznych przyda się kabel 6+2 pin. Do zasilania wszystkich dysków i napędów SATA pasuje tylko jeden rodzaj końcówki. Kable z danymi (SATA) podłączamy do płyty głównej i do odpowiednich nośników. Najlepiej będzie, gdy port oznaczony jako SATA_1 będzie połączony z dyskiem, który ma mieć priorytet bootowania.
10. Następnym opcjonalnym krokiem jest instalacja wszystkich kart PCIe na płycie głównej, jeśli instalujemy kartę grafiki, upewnijmy się, że montujemy ją w najwydajniejszym porcie o oznaczeniu PCIe x16. Przed dokonaniem montażu musimy jednak najpierw pozbyć się zaślepki przy wybranym slocie, a w przypadku dużych kart - nawet dwóch zaślepek, które blokują dostęp do interfejsów karty.
11. Pozostały nam jeszcze do podpięcia specjalne przewody służące do obsługi obudowy i informujące o stanie pracy komputera. Zawsze są one odpowiednio oznaczone, a z instrukcji płyty głównej dowiemy się, gdzie który podpiąć.
Jeśli obudowa ma wyjścia słuchawkowe lub USB, musimy podpiąć je do odpowiednich miejsc na płycie, tylko wtedy będą aktywne. Jeżeli mamy dodatkowe wentylatory, możemy je również podpiąć do kolejnych wejść na naszej płycie, przeważnie są one oznaczone jako FAN.
12. Teraz pozostaje nam upewnić się, że wszystkie podzespoły są zamontowane prawidłowo, a przestrzeń wewnątrz obudowy jest zagospodarowana jak najlepiej dla przepływu powietrza. Gdy to zrobimy, możemy skręcić całość z powrotem i zająć się podpięciem wszystkich kabli do tylnego panelu obudowy. Tutaj wszystko jest proste, musimy tylko zwrócić uwagę na gniazdo audio, głośniki/słuchawki podpinamy do zielonego wyjścia, mikrofon do pomarańczowego.
Jeśli mamy kartę graficzną, monitor podpinamy do jej wyjść, a nie do wyjść płyty głównej. Jeżeli tego nie zrobimy, karta graficzna nie będzie generować obrazu, tylko układ procesora.
